نوشته شده در تاریخ ۹ / مرداد / ۱۳۸۹ساعت : ۰۰:۳۱
خراسان:
زودرنجی یکی از ویژگی هایی است که بسیاری از همسران از وجود آن در طرف مقابل شکایت دارند و اغلب آن را به خانم ها منتسب می کنند در حالی که زودرنجی در آقایان هم دیده می شود.
واقعیت این است که زودرنجی به نگاه و درک انسان از وقایعی که پیرامونش رخ می دهد، برمی گردد و چنان چه احساس بدی نسبت به رویدادهای اطراف داشته باشیم دچار رنجیدگی خاطر می شویم.
دکتر علی پژوهنده، مشاور و روان شناس درخصوص این ویژگی در افراد به خراسان می گوید: درک و نگرش ما به رویدادهای زندگی از باورهای ما نشأت می گیرد و این باورها به واکنش خاصی نسبت به یک رویداد منتهی می شود. به قول مولوی «ای برادر تو همه اندیشه ای/ مابقی خود استخوان و ریشه ای» یعنی انسان آن چیزی است که می اندیشد و باور دارد. بنابراین باورها تمام شئون زندگی ما را تحت تاثیر خود قرار می دهند انسانی که به باور خود ضعف دارد، تمام نشانه های حاکی از ضعف خود را پررنگ و به عبارتی جذب و باور خود را تشدید می کند. این باورها که در روان شناسی تحت عنوان «طرح واره» دسته بندی شده هر یک به بخشی از شخصیت ما پیوسته و آن را تحت تاثیر قرار داده است.
به عنوان مثال در طرح واره نقص فرد احساس می کند در جنبه ای نقص دارد و باید تلاش کند آن را از دیگران بپوشاند و دیگران نباید متوجه آن شوند. او نسبت به دیگران احساس خجالت دارد و همواره شرمنده است و وقتی از کسی رفتاری سر می زند، آن را به خودش ربط می دهد.خانمی را تصور کنید که همسرش بیش از اندازه به کارش توجه می کند و کارش را بسیار دوست دارد و در منزل به همسرش کمتر توجه می کند. خانم رفتارهای حاکی از بی اعتنایی همسرش را حمل بر بی ارزشی خود می کند و به علت وجود طرح واره نقص در شخصیت خود از رفتارهای همسرش به شدت رنجیده خاطر می شود.
او در دوران کودکی نیز چندان مورد توجه والدین قرار نمی گرفته است و در طول دوران کودکی با خود می اندیشیده «من موجود بی ارزشی هستم»، «من خوب نیستم و به همین دلیل مورد توجه والدین خود نیستم.» او تصور می کند عیب و نقصی دارد و به همین دلیل نمی تواند با دیگران به خوبی ارتباط برقرار کند. در زندگی مشترک نیز اگر همسر او انتقادگر، مقتدر و جدی و خشن باشد طرح واره نقص در ذهن او ثابت می شود و باز دچار احساس بی ارزشی و نقص می شود و پس از مدتی از هر رفتاری می رنجد و به سرعت آزرده خاطر می شود و آستانه تحملش پایین می آید.وی ادامه می دهد: زودرنجی در واقع نشانه رفتاری طرح واره نقص است و فعال شدن باوری است که در ذهن فرد وجود دارد. بسیاری از این باورها در دوران کودکی یا نوجوانی شکل گرفته است و گاه مادری که این طرح واره را در ذهن دارد، کودکش را طبق همین طرح واره تربیت کرده و او را مستعد به پذیرش این باور کرده است.
لازم است در ادامه بحث به جایگاه باور در کنش های خود اشاره کنیم. اگر یک اتفاق را A فرض کنیم. باور یا درک را B و واکنش و رفتار را C فرض کنیم، هرگز نمی توانیم بگوییم A به C منجر می شود به عبارتی باور ما ناشی از یک اتفاق است که چگونگی واکنش ما را تعیین می کند.
این در حالی است که بسیاری از مردم تصور می کنند چون دیگری فلان کار را کرد، رنجیده اند در صورتی که باور ماست که باعث واکنش ما می شود. این باور یا فکر ناخودآگاه مربوط به طرح واره هایی است که در ذهن داریم و پس از اتفاق منجر به عکس العمل ما می شود.
رویدادهای بیرونی باعث می شود افکاری به ذهن ما هجوم آورند اما این افکار چنان به سرعت و ناخودآگاه به ذهن ما می رسند که متوجه آن ها نمی شویم و فقط از خود واکنش نشان می دهیم.
حال اگر این فکر، مثبت باشد واکنش نیز مثبت خواهد بود. به عنوان مثال چهره خسته و عبوس همسر وقتی از سرکار برمی گردد در یک خانم حمل بر بی ارزشی و بی اعتنایی می شود و در دیگری همدلی را برمی انگیزد.
بنابراین این اندیشه و درک ما از رفتارهای دیگران است که به زودرنجی تبدیل می شود زیرا درک ما از رفتار دیگران است که ما را به واکنش هایی مثل زودرنجی وادار می کند.
خانمی که زودرنج است به دلیل وجود یکی از طرح واره های منفی در ذهنش کودکش را نیز با همان طرح واره بزرگ می کند و کودک او نیز ممکن است احساس بی کفایتی و بی ارزشی داشته باشد.
در واقع انسان با کنار زدن افکار منفی و ادراک نادرست از رفتار دیگران می تواند واکنش متفاوتی بروز دهد و خود را از قید تصورات ناصحیح برهاند. البته این کار دشواری است و به راحتی امکان پذیر نیست.
زیرا طرح واره ها ریشه های عمیقی در ما دارند و غیرفعال کردن بسیار زمان بر و طولانی است. اغلب فرد با این طرح واره ها بزرگ شده و به همین دلیل نقض آن ها برایش کار بسیار دشواری است.
نظرات کاربران
ارسال یک پاسخ
|
